Ko'pchilik yangi dasturchilar loyihani yozishni biladi, lekin uni serverga joylash qismida qiynaladi. Ushbu qo'llanma aynan shu muammoni hal qiladi — har bir buyruqni nima uchun ishlatayotganimizni tushuntirib boraman.
 

Keling, ishni boshlaymiz! 🚀
 

 

---

 

Nimalar kerak bo'ladi?

Boshlamasdan oldin, quyidagilar tayyor bo'lishi kerak:

🔹 GitHub dagi tayyor Django loyiha — loyihangiz GitHub repositoriyasida bo'lishi kerak.

🔹 VPS server — Eskiz.uz dan Ubuntu 22.04 yoki 24.04 operatsion tizimli server sotib oling.

🔹 Domen nomi — masalan: mydomain.uz (Ahost, Webhost yoki boshqa provayderdan).

🔹 Kompyuteringizda terminal — Windows da PowerShell, macOS/Linux da Terminal.

🔹 requirements.txt — loyihangizda kerakli kutubxonalar ro'yxati bo'lishi kerak.

 

---

 

Umumiy arxitektura — nima qanday ishlaydi?

Deploy qilishdan oldin, saytimiz qanday ishlashini tushunib olaylik:

Foydalanuvchi (Brauzer)
        ↓
   HTTPS (443-port) — ma'lumotlar shifrlangan
        ↓
   Nginx (Reverse Proxy) — tashqi so'rovlarni qabul qiladi
        ↓
   Gunicorn (WSGI Server) — Python kodini ishga tushiradi
        ↓
   Django Application — bizning loyihamiz

Oddiy qilib aytsak:

🔹 Nginx — eshik qo'riqchisi. Tashqaridan kelgan har bir so'rovni qabul qiladi.

🔹 Gunicorn — tarjimon. Nginx dan kelgan so'rovni Django tushunadigan tilga o'giradi.

🔹 Django — asl ishchi. So'rovga javob tayyorlaydi.

 

Nega Django ning o'z runserver buyrug'i bilan ishlamaymiz?

Chunki u faqat dasturlash paytida ishlatiladi. Haqiqiy serverda sekin, xavfsiz emas va bir vaqtda ko'p foydalanuvchini ko'tara olmaydi.

 

---

 

1. VPS serverga ulanish (SSH)

VPS sotib olganingizda sizga 3 ta narsa beriladi: IP manzil, login (odatda root) va parol. Endi serverga ulanamiz.

Terminalni oching va quyidagi buyruqni yozing:

ssh root@185.217.131.xx

🔹 ssh — Secure Shell, serverga xavfsiz ulanish protokoli. Barcha ma'lumotlar shifrlangan holda uzatiladi.

🔹 root — serverdagi eng yuqori darajali foydalanuvchi (administrator).

🔹 @ — ajratuvchi belgi ("kimda" degan ma'noda).

🔹 185.217.131.xx — serveringizning IP manzili (o'zingiznikini yozing).

Birinchi marta ulanganda Are you sure you want to continue connecting? deb so'raydi — yes yozing va Enter bosing. Keyin parolni kiriting.

 

Eslatma: Parolni yozayotganda ekranda hech narsa ko'rinmaydi — bu normal. Yozib bo'lib Enter bosing.

 

---

 

2. Serverni yangilash va kerakli dasturlarni o'rnatish

 

Serverga ulangandan keyin, birinchi ish — tizimni yangilash. Bu xavfsizlik uchun juda muhim.

Tizimni yangilash

apt update

🔹 apt — Ubuntu ning paket menejeri (dasturlarni o'rnatish/yangilash vositasi).

🔹 update — mavjud dasturlar ro'yxatini yangilaydi. Bu hali hech narsani o'rnatmaydi, faqat "bozordagi narxlar"ni tekshiradi.

apt upgrade -y

🔹 upgrade — eski dasturlarni yangi versiyaga ko'taradi.

🔹 -y — "Hamma savolga ha de" degani. Har bir paket uchun tasdiq so'ramasdan o'rnatadi.

 

Kerakli dasturlarni o'rnatish

apt install python3 python3-pip python3-venv nginx certbot python3-certbot-nginx git -y

Har bir paketni tushuntiray:

python3 ->	Python dasturlash tili — Django Python da yozilgan
python3-pip ->	pip — Python kutubxonalarini o'rnatish vositasi
python3-venv ->	Virtual muhit yaratish uchun — loyihalar bir-biriga aralashmasligi uchun
nginx ->	Web server — tashqi so'rovlarni qabul qilib Django ga yo'naltiradi
certbot ->	Bepul SSL sertifikat olish vositasi (Let's Encrypt)
python3-certbot-nginx ->	Certbot ning Nginx bilan ishlash plagini
git ->	GitHub dan loyihani yuklab olish (clone) uchun

 

 

---

 

3. Yangi foydalanuvchi yaratish (xavfsizlik)

 

root bilan doimiy ishlash xavfli — bitta noto'g'ri buyruq butun serverni buzishi mumkin. Shuning uchun alohida foydalanuvchi yaratamiz.

adduser deploy

🔹 adduser — yangi foydalanuvchi yaratish buyrug'i.

🔹 deploy — foydalanuvchi nomi (xohlagan nomingizni yozing).

Parol va ma'lumotlarni so'raydi — parolni kiriting, qolganini Enter bosib o'tkazib yuboring.

usermod -aG sudo deploy

🔹 usermod — foydalanuvchi sozlamalarini o'zgartirish.

🔹 -aG sudo — deploy foydalanuvchini sudo guruhiga qo'shish.

🔹 sudo guruhi — administrator buyruqlarini bajarish huquqini beradi.

su - deploy

🔹 su — foydalanuvchini almashtirish (switch user).

🔹 - — yangi foydalanuvchining muhitini to'liq yuklaydi.

Endi siz deploy foydalanuvchi sifatida ishlaysiz. Bundan keyin administrator buyruqlari uchun oldiga sudo qo'shamiz.

 

---

 

4. GitHub dan loyihani klonlash

 

Endi GitHub dagi tayyor loyihamizni serverga yuklab olamiz.

cd ~

🔹 cd ~ — uy papkasiga (/home/deploy) o'tish.

git clone https://github.com/username/myproject.git

🔹 git clone — GitHub dagi repositoriyani serverga nusxalab olish.

🔹 https://github.com/username/myproject.git — loyihangizning GitHub manzili.

O'zingiznikini yozing!

Agar repositoriya private (yopiq) bo'lsa, GitHub username va Personal Access Token so'raydi. Token ni GitHub → Settings → Developer settings → Personal access tokens dan olishingiz mumkin.

cd myproject

🔹 Loyiha papkasiga kirish.

 

---

 

5. Virtual environment yaratish

 

Virtual environment (venv) — bu izolyatsiya qilingan Python muhiti. Har bir loyiha o'zining kutubxonalarini alohida saqlaydi. Masalan, bitta loyihada Django 4.2, boshqasida Django 5.0 ishlatishingiz mumkin — ular bir-biriga xalaqit bermaydi.

python3 -m venv venv

🔹 python3 — Python interpretatori.

🔹 -m venv — venv modulini ishga tushirish.

🔹 venv (oxirgi) — yaratilayotgan muhit papkasining nomi.

Bu buyruq venv/ papkasini yaratadi, ichida alohida Python va pip bo'ladi.

source venv/bin/activate

🔹 source — skriptni joriy terminalda ishga tushirish.

🔹 venv/bin/activate — virtual muhitni faollashtirish skripti.

Aktivlashtirgandan keyin terminal boshida (venv) yozuvi paydo bo'ladi. Endi pip install qilgan kutubxonalar faqat shu muhitga o'rnatiladi.

 

⚠️ Muhim: Har safar serverga qayta ulanganda, loyiha ustida ishlash uchun avval cd ~/myproject && source venv/bin/activate buyrug'ini bajarishni unutmang!

 

 

---

 

6. Kutubxonalarni o'rnatish (requirements.txt)

 

Loyihangizda requirements.txt fayli bo'lishi kerak — unda barcha kerakli kutubxonalar ro'yxati yozilgan.

pip install -r requirements.txt

🔹 pip install — Python kutubxonalarini o'rnatish.

🔹 -r requirements.txt — ro'yxatdagi barcha kutubxonalarni birdan o'rnatish.

Agar requirements.txt da gunicorn yo'q bo'lsa, alohida o'rnatamiz:

pip install gunicorn

🔹 gunicorn — production WSGI server. Django ning runserver o'rniga ishlatiladi.

 

Maslahat: Lokalda pip freeze > requirements.txt buyrug'i bilan requirements faylni yangilashni unutmang. Unda gunicorn ham bo'lishi kerak.

 

---

 

7. .env faylni serverda yaratish

 

.env fayl — loyihadagi maxfiy ma'lumotlarni (parollar, API kalitlar, secret key) saqlash uchun ishlatiladi. Bu fayl hech qachon GitHub ga yuklanmaydi (.gitignore da bo'ladi). Shuning uchun serverda qo'lda yaratamiz.

nano .env

🔹 nano — terminal ichidagi matn muharriri.

🔹 .env — yaratilayotgan fayl nomi (nuqta bilan boshlanadi — yashirin fayl).

Fayl ichiga loyihangizga kerakli o'zgaruvchilarni yozing. Masalan:

SECRET_KEY=your-super-secret-key-here
DEBUG=False
ALLOWED_HOSTS=your_domain.uz,www.your_domain.uz,server_IP_manzili

DATABASE_URL=sqlite:///db.sqlite3

Saqlash: Ctrl+O → Enter → Chiqish: Ctrl+X

 

Har bir o'zgaruvchini tushuntiray:

 

SECRET_KEY ->	Django ning maxfiy kaliti — shifrlash uchun ishlatiladi. Uni GitHub ga hech qachon yuklamang
DEBUG ->	False — production da albatta o'chiriladi. True bo'lsa xatolikda maxfiy ma'lumotlar ko'rinadi
ALLOWED_HOSTS ->	Qaysi domen/IP orqali saytga kirish mumkinligini belgilaydi
DATABASE_URL ->	Ma'lumotlar bazasi manzili. PostgreSQL ishlatayotgan bo'lsangiz: postgres://user:pass@localhost:5432/dbname

 

⚠️ Muhim: .env fayldagi qiymatlarni tirnoqsiz yozing. Qiymatlar orasida bo'sh joy bo'lmasin (= belgisi atrofida).

 

settings.py da .env ni o'qish

 

Loyihangizning settings.py faylida .env dan o'qish sozlangan bo'lishi kerak. Eng mashhur 2 ta usul:

 

1-usul: python-decouple kutubxonasi bilan:

# settings.py
from decouple import config

SECRET_KEY = config('SECRET_KEY')
DEBUG = config('DEBUG', default=False, cast=bool)
ALLOWED_HOSTS = config('ALLOWED_HOSTS', cast=lambda v: [s.strip() for s in v.split(',')])

2-usul: django-environ kutubxonasi bilan:

# settings.py
import environ

env = environ.Env()
environ.Env.read_env()  # .env faylni o'qiydi

SECRET_KEY = env('SECRET_KEY')
DEBUG = env.bool('DEBUG', default=False)
ALLOWED_HOSTS = env.list('ALLOWED_HOSTS')

Eslatma: Bu kutubxonalardan biri requirements.txt da bo'lishi kerak. Agar yo'q bo'lsa: pip install python-decouple yoki pip install django-environ

 

---

 

8. Django sozlamalarini tekshirish

 

.env faylni yaratgandan keyin, Django buyruqlarini bajaramiz:

python manage.py migrate

🔹 migrate — ma'lumotlar bazasi jadvallarini yaratish/yangilash. Django modellaridagi o'zgarishlarni bazaga qo'llaydi.

python manage.py collectstatic --noinput

🔹 collectstatic — barcha static fayllarni (CSS, JS, rasmlar) bitta papkaga yig'adi.

🔹 --noinput — tasdiqlash so'ramasdan bajaradi.

🔹 Bu Nginx uchun kerak — u static fayllarni shu papkadan tez uzatadi.

Endi sinab ko'ramiz:

python manage.py runserver 0.0.0.0:8000

 

Brauzerda http://SERVER_IP:8000 oching — saytingiz ko'rinishi kerak. To'xtatish: Ctrl+C.

 

---

 

9. Gunicorn ni sinab ko'rish

 

Django ning runserver buyrug'i faqat dasturlash paytida ishlatiladi. Haqiqiy serverda Gunicorn ishlatamiz.

gunicorn config.wsgi:application --bind 0.0.0.0:8000

🔹 gunicorn — Gunicorn serverni ishga tushirish.

🔹 config.wsgi — Django loyihamizdagi wsgi.py faylga yo'l. Muhim: config o'rniga sizning loyihangiz nomini yozing. Masalan, loyihangiz mysite bo'lsa: mysite.wsgi:application.

🔹 application — Django ilovasi obyekti (wsgi.py ichida aniqlangan).

🔹 --bind 0.0.0.0:8000 — barcha IP lardan 8000-portda so'rovlarni qabul qilish.

 

Brauzerda http://SERVER_IP:8000 tekshiring. Ishlayaptimi? Ajoyib! Ctrl+C bosib to'xtating.

 

Eslatma: Agar config.wsgi ishlamasa, loyiha papkangizda wsgi.py faylni qidiring: find . -name wsgi.py — u qaysi papkada bo'lsa, o'sha nomni yozing.

 

---

 

10. Gunicorn ni systemd service qilish

 

Hozir Gunicorn ni qo'lda ishga tushiryapmiz. Lekin server qayta yoqilganda nima bo'ladi? Gunicorn o'zi ishga tushmaydi. Shuning uchun systemd service yaratamiz — u Gunicorn ni avtomatik boshqaradi.

sudo nano /etc/systemd/system/gunicorn.service

🔹 sudo — administrator huquqi bilan bajarish.

🔹 /etc/systemd/system/ — tizim servislari saqlanadigan papka.

 

Quyidagi mazmunni yozing:

[Unit]
Description=Gunicorn daemon for Django
After=network.target

[Service]
User=deploy
Group=www-data
WorkingDirectory=/home/deploy/myproject
ExecStart=/home/deploy/myproject/venv/bin/gunicorn \
    --access-logfile - \
    --workers 3 \
    --bind unix:/home/deploy/myproject/gunicorn.sock \
    config.wsgi:application

[Install]
WantedBy=multi-user.target

 

⚠️ Muhim: config.wsgi:application qismida config o'rniga o'z loyihangiz nomini yozing! WorkingDirectory va yo'llarni ham loyihangiz papkasiga moslashtiring.

 

Har bir qatorni tushuntiray:

[Unit] ->	Service haqida umumiy ma'lumot bo'limi
Description ->	Service tavsifi — systemctl status da ko'rinadi
After=network.target ->	Internet tayyor bo'lgandan keyin ishga tushadi
[Service] ->	Service qanday ishlashi haqida
User=deploy ->	Qaysi foydalanuvchi nomidan ishlaydi
Group=www-data ->	Nginx guruhi — fayllarni o'qiy olishi uchun
WorkingDirectory ->	Loyiha papkasi — buyruqlar shu papkadan bajariladi
ExecStart ->	Ishga tushirish buyrug'i — venv ichidagi gunicorn
--workers 3 ->	3 ta ishchi jarayon — bir vaqtda 3 ta so'rovni qayta ishlaydi
--bind unix:...sock ->	TCP port o'rniga Unix socket ishlatadi (tezroq va xavfsizroq)
[Install] ->	Service qachon ishga tushishini belgilash
WantedBy=multi-user.target ->	Server yuklanganda avtomatik ishga tushadi

 

Service ni ishga tushirish

sudo systemctl daemon-reload

🔹 systemd ga "yangi service fayl qo'shildi" deb xabar berish. Har safar service faylini o'zgartirganda shu buyruqni bajarish kerak.

sudo systemctl start gunicorn

🔹 Gunicorn servisini hozir ishga tushirish.

sudo systemctl enable gunicorn

🔹 Server qayta yoqilganda Gunicorn avtomatik ishga tushishini ta'minlash.

sudo systemctl status gunicorn

🔹 Service holatini tekshirish. active (running) yozuvi ko'rinishi kerak. Chiqish uchun q tugmasini bosing.

 

---

 

11. Nginx ni sozlash

 

Nginx — bu reverse proxy. U tashqi so'rovlarni qabul qilib, Gunicorn ga yo'naltiradi. Bundan tashqari, static fayllarni tez uzatadi va SSL/HTTPS ni boshqaradi.

 

Konfiguratsiya faylini yaratish

sudo nano /etc/nginx/sites-available/myproject

Quyidagi mazmunni yozing:

server {
    listen 80;
    server_name your_domain.uz www.your_domain.uz;

    location = /favicon.ico {
        access_log off;
        log_not_found off;
    }

    location /static/ {
        root /home/deploy/myproject;
    }

    location /media/ {
        root /home/deploy/myproject;
    }

    location / {
        include proxy_params;
        proxy_pass http://unix:/home/deploy/myproject/gunicorn.sock;
    }
}

Har bir qismni tushuntiray:

 

listen 80	80-portni tinglash (HTTP). Keyinchalik certbot buni 443 ga o'zgartiradi
server_name	Qaysi domen uchun ishlashini belgilaydi
location /favicon.ico	Brauzer tab ikonkasini so'raganda xatolik logga yozilmasin
location /static/	Static fayllarni (CSS, JS) Nginx o'zi tez uzatadi
location /media/	Foydalanuvchi yuklagan fayllar (rasmlar va h.k.) uchun
location /	Boshqa barcha so'rovlarni Gunicorn ga yo'naltiradi
proxy_pass unix:...sock	So'rovni Gunicorn ning Unix socket iga yo'naltiradi

 

Konfiguratsiyani faollashtirish

sudo ln -s /etc/nginx/sites-available/myproject /etc/nginx/sites-enabled/

🔹 ln -s — symbolic link (yorliq) yaratish. Nginx faqat sites-enabled papkadagi konfiguratsiyalarni o'qiydi, shuning uchun sites-available dan havola qilamiz.

sudo nginx -t

🔹 Konfiguratsiyada xato bor-yo'qligini tekshirish. syntax is ok va test is successful deb chiqishi kerak.

sudo systemctl restart nginx

🔹 Nginx ni qayta ishga tushirish — yangi konfiguratsiya kuchga kiradi.

 

Endi brauzerda http://your_domain.uz oching — saytingiz ko'rinishi kerak!

 

---

 

12. Domen ulash (DNS sozlash)

 

Agar domeningiz hali serverga ulanmagan bo'lsa, domen provayderingiz (Ahost, Webhost, Reg.uz) boshqaruv paneliga kiring va DNS bo'limida quyidagi yozuvlarni qo'shing:

 

Turi	Nom	Qiymat	TTL
A	@	185.217.131.xx	3600
A	www	185.217.131.xx	3600

 

Tushuntirish:

🔹 A yozuvi — domen nomini IP manzilga bog'laydi. Brauzer "mydomain.uz" desa, internet "185.217.131.xx ga bor" deydi.

🔹 @ — asosiy domen (mydomain.uz) ni bildiradi.

🔹 www — www.mydomain.uz uchun alohida yozuv.

🔹 TTL 3600 — Time To Live, DNS keshning amal qilish muddati (3600 soniya = 1 soat).

 

⚠️ DNS o'zgarishlari 5 daqiqadan 48 soatgacha kuchga kirishi mumkin. Odatda 10–30 daqiqada tayyor bo'ladi. Tekshirish uchun: ping mydomain.uz

 

---

 

13. SSL sertifikat o'rnatish (HTTPS)

 

Bu eng muhim qadamlardan biri! HTTPS ma'lumotlarni shifrlaydi. HTTPS siz:

🔹 Brauzerlar "Xavfsiz emas" deb ogohlantirish ko'rsatadi.

🔹 Foydalanuvchilar ma'lumotlari ochiq uzatiladi.

🔹 Google SEO reytingi pastlaydi.

 

Biz Let's Encrypt — bepul SSL sertifikat beruvchi tashkilotdan foydalanamiz.

sudo certbot --nginx -d your_domain.uz -d www.your_domain.uz

🔹 certbot — SSL sertifikat olish vositasi.

🔹 --nginx — Nginx konfiguratsiyasini avtomatik o'zgartiradi (443-port, SSL sozlamalari, HTTP→HTTPS yo'naltirish).

🔹 -d — qaysi domenlar uchun sertifikat olish.

Certbot sizdan email so'raydi va shartlarni qabul qilishni taklif qiladi. Email ni kiriting va Y bosing.

 

Certbot avtomatik ravishda:

 

1. Domeningiz haqiqatan ham shu serverga tegishli ekanini tekshiradi.

2. SSL sertifikat yaratib /etc/letsencrypt/ papkasiga saqlaydi.

3. Nginx konfiguratsiyasiga HTTPS sozlamalarini qo'shadi.

4. HTTP dan HTTPS ga avtomatik yo'naltirish (redirect) qo'shadi.

 

Avtomatik yangilanishni tekshirish

Let's Encrypt sertifikatlari 90 kunga amal qiladi. Lekin tashvishlanmang — certbot avtomatik yangilaydi:

sudo certbot renew --dry-run

🔹 --dry-run — haqiqiy yangilamasdan, faqat sinab ko'rish. 

 

Congratulations yozuvi chiqsa — hammasi ishlaydi! Certbot har kuni avtomatik tekshiradi va muddati yaqinlashganda yangilaydi.

 

---

 

14. Firewall (UFW) sozlash

 

Firewall — serverga kirish trafigini nazorat qilish vositasi. Faqat kerakli portlarni ochamiz, qolganini yopamiz.

sudo ufw allow OpenSSH

🔹 Bu birinchi qilinadi! SSH ulanishiga ruxsat berish (22-port). Aks holda serverdan uzilasiz va qayta ulana olmaysiz!

sudo ufw allow 'Nginx Full'

🔹 Nginx uchun 80 (HTTP) va 443 (HTTPS) portlarni ochish.

sudo ufw enable

🔹 Firewall ni yoqish. Command may disrupt existing ssh connections deb ogohlantiradi — y bosing.

sudo ufw status

🔹 Firewall holatini ko'rish — qaysi portlar ochiq ekanini ko'rsatadi. 

 

⚠️ Eslatma: OpenSSH ni ruxsat bermasdan UFW ni yoqsangiz, serverdan butunlay uzilasiz! Har doim avval SSH ga ruxsat bering.

 

---

 

15. Yakuniy tekshirish

 

Barcha qadamlar tugadi! Endi tekshiramiz:

Tekshirish	Kutilgan natija
https://your_domain.uz oching	Saytingiz ko'rinishi kerak
Brauzer manzil satri	Qulf 🔒 belgisi ko'rinishi kerak (HTTPS ishlayapti)
http://your_domain.uz oching	Avtomatik HTTPS ga yo'naltirilishi kerak
sudo reboot qiling	Server qayta yoqilgandan keyin sayt ishlashini tekshiring

 

 

---

 

Ko'p uchraydigan xatolar va yechimlar

 

❌ 502 Bad Gateway

Sabab: Gunicorn ishlamayapti.

Yechim:

sudo systemctl restart gunicorn
sudo systemctl status gunicorn
sudo journalctl -u gunicorn -n 50   # xatolikni ko'rish

❌ 403 Forbidden

Sabab: Papka huquqlari noto'g'ri.

Yechim:

chmod 755 /home/deploy

❌ ModuleNotFoundError

Sabab: Kutubxonalar o'rnatilmagan yoki venv aktivlanmagan.

Yechim:

cd ~/myproject
source venv/bin/activate
pip install -r requirements.txt
sudo systemctl restart gunicorn

❌ .env o'zgaruvchilari o'qilmayapti

Sabab: .env fayl noto'g'ri joyda yoki formati xato.

Yechim:

# .env faylni tekshiring — manage.py bilan bir papkada bo'lishi kerak
ls -la ~/myproject/.env

# Ichini tekshiring — bo'sh joy va tirnoq bo'lmasligi kerak
cat ~/myproject/.env

❌ "DisallowedHost" xatosi

Sabab: ALLOWED_HOSTS ga domen qo'shilmagan.

Yechim: .env fayldagi ALLOWED_HOSTS ga domenni qo'shing:

nano ~/myproject/.env
# ALLOWED_HOSTS=your_domain.uz,www.your_domain.uz qilib yozing
sudo systemctl restart gunicorn

❌ Static fayllar ko'rinmayapti

Sabab: collectstatic bajarilmagan.

Yechim:

cd ~/myproject
source venv/bin/activate
python manage.py collectstatic --noinput
sudo systemctl restart nginx

Foydali log buyruqlari

Xatolikni topishda loglar eng yaxshi do'stingiz:

# Gunicorn loglari (Python xatoliklar shu yerda)
sudo journalctl -u gunicorn -n 50

# Nginx xatolik logi
sudo tail -f /var/log/nginx/error.log

# Nginx kirish logi (kim, qachon, qaysi sahifani ochgan)
sudo tail -f /var/log/nginx/access.log

 

 

---

 

Loyihani yangilash (keyinchalik)

Kelajakda kodni yangilaganingizda, serverga quyidagicha yuklaysiz:

cd ~/myproject
source venv/bin/activate
git pull origin main

🔹 git pull — GitHub dagi yangi o'zgarishlarni serverga yuklab olish.

pip install -r requirements.txt

🔹 Yangi kutubxonalar qo'shilgan bo'lsa, ularni o'rnatish.

python manage.py migrate
python manage.py collectstatic --noinput

🔹 Ma'lumotlar bazasi va static fayllarni yangilash.

sudo systemctl restart gunicorn

🔹 Gunicorn ni qayta ishga tushirish — yangi kod kuchga kiradi.

 

---

 

Qisqacha buyruqlar jadvali

 

Barcha buyruqlar ketma-ketligi bir joyda:

#	Qadam	Buyruq
1	Ulanish	ssh root@IP_MANZIL
2	Yangilash	apt update && apt upgrade -y
3	Paketlar	apt install python3 python3-pip python3-venv nginx certbot python3-certbot-nginx git -y
4	User yaratish	adduser deploy && usermod -aG sudo deploy
5	User ga o'tish	su - deploy
6	Loyihani klonlash	cd ~ && git clone https://github.com/user/repo.git
7	Papkaga kirish	cd myproject
8	Venv yaratish	python3 -m venv venv && source venv/bin/activate
9	Kutubxonalar	pip install -r requirements.txt && pip install gunicorn
10	.env yaratish	nano .env
11	Migrate	python manage.py migrate
12	Static yig'ish	python manage.py collectstatic --noinput
13	Gunicorn test	gunicorn config.wsgi:application --bind 0.0.0.0:8000
14	Service yaratish	sudo nano /etc/systemd/system/gunicorn.service
15	Service boshlash	sudo systemctl daemon-reload && start && enable gunicorn
16	Nginx sozlash	sudo nano /etc/nginx/sites-available/myproject
17	Link yaratish	sudo ln -s /etc/nginx/sites-available/myproject /etc/nginx/sites-enabled/
18	Nginx tekshirish	sudo nginx -t && sudo systemctl restart nginx
19	DNS sozlash	Domen provayderda A yozuvi qo'shish
20	SSL o'rnatish	sudo certbot --nginx -d domain.uz -d www.domain.uz
21	Firewall	sudo ufw allow OpenSSH && sudo ufw allow 'Nginx Full' && sudo ufw enable

 

 

---

 

 

Xulosa

Tabriklayman! 🎉 Siz GitHub dagi Django loyihangizni VPS serverga muvaffaqiyatli joylashtirgansiz. Endi sizda:

🔹 HTTPS bilan himoyalangan professional sayt bor.

🔹 .env orqali maxfiy ma'lumotlar xavfsiz saqlangan.

🔹 Server qayta yoqilganda ham sayt avtomatik ishlaydi.

🔹 SSL sertifikat avtomatik yangilanadi.

🔹 git pull bilan loyihani osongina yangilash mumkin.

Savollar bo'lsa, bemalol yozing! 😊